DE LEESPLANK
Omdat we nooit uitgeleerd zijn en genderongelijkheid en de representatie van vrouwen* huist in een complex systeem, voorzien we je in samenwerking met Jacqueline Blom (Point of VieW) van kijk/luister/lees tips om je kennis te verdiepen en je horizon te blijven verbreden.
*vrouwen (trans en cis) en genderdiverse personen die zich identificeren als feminien
LEESPLANK#3 SCHOONHEID
Synoniemen voor het woord schoonheid: stuk, plaatje, schattebout, schone, honnepon, bout, moot, beauty, honneponnieschoonheid, pracht, fraaiheid, knapheid, mooiigheid, lieflijkheid. De betekenis van schoonheid en de waarde die vervolgens aan wordt gegeven zijn bepaald binnen een patriarchaal systeem. Deze male gaze vernauwt en beklemt nog altijd wat we als maatschappij onder schoonheid verstaan. Welke vrouwen “van waarde” zijn en hoe vrouwen zich moet gedragen. Wat wel wordt laten zien, en wat niet. En dat is eenzijdig en schadelijk.
Uit het onderzoek “Gewoon” een Nederlandse vrouw van de Universiteit Utrecht blijkt bijvoorbeeld dat er een opvallend gebrek is aan diversiteit en dat een sterke mate van stereotypering de representatie van vrouwelijke personages in de Nederlandse film- en televisiesector kenmerkt. Hoe komt het dat er zo een beperkte kijk op schoonheid heerst en hoe vrouwen er uit moeten zien en zich moeten gedragen? En hoe breken we ons samen uit dat corset? En hoe kan het ook?
CREATION OF PATRIARCHY - GERDA LERNER
VROUWEN EN MACHT - MARY BEARD
LIEVER KROES - NELLY DOS REIS
HOE IK MIJN AFRO HEB LEREN KOESTEREN - PHAEDRA HARINGSMA
TOT LIJF GEMAAKT - TATJANA ALMULI
WOMEN DON’T OWE YOU PRETTY - FLORENCE GIVEN
MAKE OVER MOVIE – SUE DING (hele film)
Een essayfilm over popcultuur, over de make-overfilms waar we mee opgroeiden en alle manieren waarop ze ons leerden dat we onszelf moesten ‘verbeteren’. Met fragmenten uit bijna honderd films dompelt MAKEOVER MOVIE ons onder in de snoepkleurige en dynamische wereld van de make-overmontage. Naast deze iconische beelden reflecteren vrouwen van kleur en queer vrouwen op de geracialiseerde, heteronormatieve en tegenstrijdige schoonheidsidealen die centraal staan in de make-overfilms.
BEPERKT HOUDBAAR - SUNNY BERGMAN
MAAKBARE SCHOONHEID - HUMAN
SCHOONHEIDSIDEALEN EN HOLLYWOODHORROR IN THE SUBSTANCE - NET ECHT
HOW TO CATCH A BUTTERFLY – KIRIKO MECHANICUS (trailer)
In deze indringende en persoonlijke korte documentaire onderzoekt de Japans-Nederlandse filmmaker Kiriko Mechanicus de invloed van de hardnekkige stereotypering en seksualisering van Aziatische vrouwen op haar eigen leven. Ze interviewt haar Japanse moeder, voert in de voice-over eerlijke dialogen met zichzelf, en probeert via brieven in contact te komen met de Amerikaanse gedetineerde Robert Aaron Long, die in 2021 zes Aziatische vrouwen doodde in een spa in Atlanta, om zo, naar eigen zeggen, zijn seksuele impulsen te kunnen controleren.
Te zien tijdens het Nederlands Film Festival 2026
SHELLEY IN WONDERLAND - SOPHIE DROS
THE UGLY STEPSISTER - EMILIE BLICHTFELDT
OVER POINT OF VIEW
Point of VieW bouwt aan gelijkwaardige representatie van vrouwen in de Nederlandse kunst en cultuur. Dat doen ze door kennis te bewaren en te delen en door bewustwording te creëren. Cultuur gaat over ons collectieve verhaal als samenleving. Laten we dat verhaal samen herschrijven en zo tot een nieuw evenwicht en perspectief komen
“Point of VieW is opgezet zodat we kunnen laten zien dat het niet om een gevóél gaat dat vrouwen worden achtergesteld, maar om feiten.”
-Jacqueline Blom in Volkskrant Magazine (2022)
LEESPLANK GEMIST?
Geen zorgen, hieronder vind je ze allemaal terug.
De verbeelding van de moeder en van moederschap werd lang geromantiseerd. Kindje, kusje, roze wolkje. Steeds meer regisseurs, scenaristen en schrijvers komen in verzet tegen het beeld van de jonge, enkel verzorgende, alwetende, dienende, zachtaardige moeder die elke middag klaar zit met een kop thee en een luisterend oor, en zetten er iets weerbarstigers tegenover.
Welke clichés en verwachtingen bestaan er rondom “de moeder”? Hoe zien we die terug op ons scherm en in wat we lezen? En welk effect hebben ze op onze maatschappij en hoe we naar moeders en vrouwen* kijken?
*vrouwen (trans en cis) en gender diverse personen die zich identificeren als feminien
BOEKEN
- UIT VROUWEN GEBOREN (Of Woman Born) – ADRIENNE RICH
- EEN LEVENSWERK (A Life’s Work) – RACHEL CUSK
- MONSTERLIJK MOEDERSCHAP – JOZEFIEN VAN BEEK
ESSAYS
- SISTER OUTSIDER- AUDRE LORDE
- MOTHERING MYTHS – AN ABC OF ART, BIRTH AND CARE
- MAMA IS BOOS – FLOORTJE SMIT
KIJKEN
De waarde van de vrouw* wordt nog altijd bepaald door hardnekkige systemen. Deze waardebepaling zien we op veel verschillende manieren terug in onze maatschappij, onder andere in hoe vrouwen worden verbeeld en hoe hun rol wordt bepaald als het aankomt op werk en het gezin. De verbeelding van vrouwen op het scherm, hoe we kijken naar vrouwen in het dagelijks leven en de wetten die we maken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Waar vinden deze moedermythes hun oorsprong? En wie of wat houdt deze verhalen en besluiten in stand? Verhalen en besluiten die tot op de dag van vandaag de representatie en daarmee hun rechten en vrijheden bepalen.
*vrouwen (trans en cis) en gender diverse personen die zich identificeren als feminien
BOEKEN
- MYTHE VAN HET GEZIN – LOTTE HOUWINK TEN CATE
- IK WERK (IK KRIJG ER ALLEEN NIET VOOR BETAALD) – LYNN BERGER
- EEN ECHTE OUDER – EKE KRIJNEN
- ALLES OVER LIEFDE – BELL HOOKS
- MOEDERSCHAP EN DOCHTERSCHAP – ADRIENNE RICH
- JE KIND IS EEN GOUDMIJN – SOPHIE VAN GOOL
- FOPFEMINISME – LISA LOEB
INTERVIEW
KIJKEN
- HOEKSTEEN VAN DE SAMENLEVING – JUUL OP DEN KAMP
- TEGENLICHT: DE MOEDER VAN ALLE MYTHEN – MAREN MERCKX
LUISTEREN